ముందరఁ కలదని - Mundara Kaladani

ముందరఁ గలదని మోసపోతి నిదె
యిందునే తుదిపద మెక్కితినా

కాయము మోచితి ఘడన గడించితి
చేయారఁబుణ్యము సేసితినా
పాయము గైకొంటి పలురుచు లెరిఁగితి
రోయఁదగిన విల రోసితినా

నిదుర మేల్కనితి నిక్కల గంటిని
హృదయపు విజ్ఞాన మెఱిఁగితినా
చదువులు చదివితి జపములు సేసితి
మది చంచలములు మానితినా

అందరిఁ గొలిచితి నన్నియుఁ జూచితి
నెందునైన మేలెఱిఁగితినా
కందువ శ్రీవేంకటపతి నీవే
చెంది కాచితివి చెదరితినా

Watch for audio - https://youtu.be/tY9zYWJPCr8 

మెచ్చితిరా నిన్ను నేను - Mechitira Ninnu Nenu

మెచ్చితిరా నిన్ను నేను మేఁటి వౌదువు
యిచ్చకురాల నైతిని యిఁకనేఁటిమాటలూ

మచ్చరముమాని నీతో మాటాడినది చాలక
కొచ్చి యంతలోనె నన్నుఁ గొంగువట్టేవు
యెచ్చి యెక్కినట్టివాని కేనుగ గుజ్జన్నమాఁట
యిచ్చట నీవల్లఁగంటి మిఁకనేఁటిమాటలు

చేయిచాఁచి నీమీఁద సేసవెట్టుట చాలక
కాయ మంటి బలిమిని కాఁగిలించేవు
చాయసందైతె చావడి చంకఁబెట్టుకొన్నమాట
యీయెడ నీయందె వున్న దిఁకనేఁటిమాటలు

కాఁకదీర నిన్ను నేను కదియుట చాలక
సోఁకనాఁడి నన్నుఁ గూడి చొక్కఁ జేసేవు
ఆఁక శ్రీవేంకటేశ పా లంటె గుటుకన్నమాట
యేఁకట నీజాడలాయ నిఁకనేఁటిమాటలు

Watch for audio - https://youtu.be/MV6mrxZ5Bo0 

వేసరితేనే లేదు - Vesari Thene Ledu

వేసరితేనే లేదు విచారించితేఁ గద్దు
మూసినదిదే కీలు ముంచి వివేకులకు

యెవ్వరు మనసులోన నిందిరేశుఁ దలఁచిన
అవ్వలఁ బాయకవుండు నదియే వైకుంఠము
దవ్వులకు నేఁగవద్దు తపము జపము వద్దు
యివ్వల నిదే కీలు యెరిఁగినవారికి

నాలుక నెవ్వరైనాను నారాయణుఁ బొగడిన
చాలి యాతఁ డాడనుండు జగములూ నుండును
కాలమూ నడుగవద్దు కర్మమూ నడుగవద్దు
పోలింపనిదే కీలు పుణ్యమానసులకు

శ్రీవేంకటేశ్వరునిఁ జేరి యెవ్వరు నమ్మినా
కైవసమై యాతఁ డింటఁ గాచుకుండును
సావధానములు వద్దు శరణంటేనే చాలు
భావింపనిదే కీలు పరమయోగులకు

Watch for audio - https://youtu.be/sYpiMKjSRME 

ఉయ్యాల యూఁపులు - Uyyala Voopulu

ఉయ్యాల యూఁపులు ఓ ముద్దులయ్యా 
వెయ్యారు గోపికలు వేడుక నూఁచెదరు

భోగీంద్ర తల్పుఁడా భువన విఖ్యాతా 
గోగోపరక్షకా కువలయాధీశా 
ఆగమసన్నుతా యచ్యుతానంతా 
యోగనిద్ర పోవయ్య యోగీంద్రవంద్య

దెసలందు వెలిఁగెడి దేవర్షివరులు 
ప్రసరించి బంగారు భవనంబులోన 
కొసరక నిద్రించు గోవిందా యనుచు 
పసమీర పాడెదరు పన్నగశయనా

సన్నుతించెదరయ్యా సద్భాగవతులు 
పన్నుగా శ్రీభూమి వనితలు చేరి 
ఉన్నతి పదముల నొత్తెదరు నిద్రించు 
వెన్నుఁడా ప్రసన్న వేంకటరమణా

Watch for audio - https://youtu.be/kJr6NVq_FG0 

ఎక్కడఁ గడచేరీ - Ekkada Gadachere

ఎక్కడఁ గడచేరీనరులు
తక్కులఁ బెట్టేరు తరుణులు భువిని

కన్నులచూపులు గాలపుచిలుకులు
వెన్నెలనవ్వులే వెలితెరలు
మిన్నక పురుషామృగముల వేఁటలు
పన్నుక యాడేరు పడఁతులు భువిని

ముంచినమాఁటలే మోహనఘంటలు
మంచియధరములే మచ్చులవి
మించిన పురుషామృగముల వేఁటలు
అంచెల నాడేరు అతివలు భువిని

కట్టువగట్లు కందువ కుచములు
పట్టు శ్రీవేంకటపతి మాయ
మెట్టుగ పురుషామృగముల వేఁటలు
నెట్టన నాడేరు నెలఁతలు భువిని

Watch for audio - https://youtu.be/RpSH-BYShHs 

మదనుని తండ్రికి - Madanuni Thandriki

మదనుని తండ్రికి మజ్జనవేళ
పొదిగొనీ సింగారపు భోగములెల్లాను

పడఁతుల నవ్వులెల్లా పైనంటుకొన్నట్టు
కడలేక పొగడొందెఁ గప్పురకాపు
నిడివిఁ గల్పవృక్షము నిండాఁ బూచినట్టు
కడుఁ దెల్లనై యమరెఁ గప్పురకాపు

సుదతుల చూపులు సొరిది పైఁగప్పినట్టు
పొదిగొని జొబ్బిలీని పుణుఁగుకాపు
అదన నల్లగలువలట్టె ముంచుకొన్నట్టు
పొదలెఁ దిరుమేనను పుణుఁగుకాపు

అలమేలుమంగ వురమందుండి యనురాగము
కులికినట్టు పన్నీరుఁ గుంకుమకాపు
యెలమి శ్రీ వేంకటేశుఁడిన్ని సొమ్ములు నించుక
కొలువెల్లా నిండుకొని కుంకుమకాపు

Watch for audio - https://youtu.be/163nmuoBArs 

నీవు జగన్నాథుఁడవు - Nivu Jagannadhudavu

నీవు జగన్నాథుఁడవు నే నొకజీవుఁడ నింతే
నీవలె ననుభవించ నే నెంతవాఁడను

వైకుంఠపదమేడ వడిఁ గోర నెంతవాఁడ
యీకడ నీదాసుఁడనౌటిది చాలదా
చేకొని నీసాకారచింత యేడ నేనేడ
పైకొని నీడాగు మోచి బ్రదికితిఁ జాలదా

సొంపుల నీయానందసుఖ మేడ నేనేడ
వంపు శ్రీవైష్ణవసల్లాపన చాలదా
నింపుల విజ్ఞాన మేడ నే దెలియ నెంతవాఁడ
యింపుగా నీకథ వినుటిదియే చాలదా

కైవల్యమందు నీతో కాణాచి యాడ నాకు
శ్రీవేంకటాద్రిమీఁది సేవ చాలదా
యీవల శ్రీవేంకటేశ నీ విచ్చిన విజ్ఞానమున
భావించి నిన్నుఁ బొగడే భాగ్యమే చాలదా 

భావ వివరణ:
ఓ దేవదేవా! నీవు జగన్నాథుడవు. పరమాత్మవు. మరి నేనో, ఒక జీవుడను, నీవు సర్వ భోక్తవు. నీవలె అనుభవించుటకు నేనెంతవాడను ప్రభూ! నీవు వైకుంఠము నీయగల సమర్థుడవె. కాని నీవు వైకుంఠమెక్కడ నేనెక్కడ? దాన్ని కోరే అర్హత నాకున్నదా? అయితే అయిందిలే స్వామీ! | ఇక్కడ నీదాసుడను అనిపించుకొంటే నాకదే పదివేలు. కొంతమంది నిన్ను సాకారంగా ప్రత్యక్షం చేసికొనవలెనని కోరుకుంటారు. కానీ నేనెక్కడ | నీసాకార దర్శనమెక్కడ! ఏదో ఈ వైష్ణవదీక్షలో నీతిరునామము, ఒంటిపై శంఖచక్ర చిహ్నములు నాకు చాలునయ్యా! ఇట్లా పైకొని (నా శరీరంపై దాల్చిన) వాటితో బ్రతికితే అది చాలు నాకు.
సొంపైన నీ బ్రహ్మానందానుభవంతో కలిగే సుఖము నాకు సాధ్యమా తండ్రీ! అదెక్కడ నేనెక్కడ? కానీలే నాకు నీ వైష్ణవ సల్లాపములు (ప్రవచనములు) చాలును. ఇంపైన విజ్ఞానము (భగవంతుని గురించి జ్ఞానము) కోటికొక్కడికి దక్కుతుంది దాన్ని తెలుసుకోవటానికి నేనెంత | వాడను ప్రభూ! ఏదో నీకథాశ్రవణంతో నా బ్రతుకును గడిపేస్తాను నాకది
చాలును.
కైవల్యము అంటే నీతో వుండిపోయే భాగ్యం పొందటమే. ఆమోక్షస్థానమే చిరకాల వాస స్థానము (కాణాచి) అదెక్కడ, నేనెక్కడ? ఇదిగో నీవేంకటాద్రి మీద నీసేవ నాకుండగా అనవన్నీ నాకెందుకయ్యా? ఓ శ్రీవేంకటేశ్వరా! ఇకపై నీవు ఇచ్చిన ఈ విజ్ఞానంతో భాలించి నిన్ను కీర్తిస్తూ బ్రతికేస్తాను. నాకు ఆ భాగ్యం చాలు. ఇంకేదీ వద్దు గాక వద్దు.
(సంకీర్తనమునకు భావవాణి… శ్రీ అమరవాది సుబ్రహ్మణ్య దీక్షితులు గారు)

Watch for audio - https://youtu.be/sOj6-FWp05g 

రచ్చ కెక్కితివి - Racha Kekkithivi

రచ్చ కెక్కితివి పండరంగివిఠలా
పచ్చిదేరే వింతలోనె పండరంగివిఠలా

గుట్టుగల దొర వని కొసరి చూచినంతనె
రట్టుగా నవ్వేవు పండరంగివిఠలా
మట్టుమీరి తమకపు మాఁటలనె నీవలపు
బట్టబయలె సేసేవు పండరంగివిఠలా

సాగినసబలలోన సన్న సేసినంతలోనె
రాగిదేలించేవు పండరంగివిఠలా
వేగిరపుఁ జేఁతలనె విరివి నీమోహ మెల్ల
బాగుగా వెళ్ల వేసేవు పండరంగివిఠలా

తతి నీ వున్న చోటికి దగ్గర వచ్చినంతనె
రతిఁ గూడితివి పండరంగివిఠలా
గతి యైన శ్రీవేంకటనాథ యేలితివి
పతివై కోవిలకుంట్ల పండరంగివిఠలా

Watch for audio - https://youtu.be/_pIjJ4ba8Jw 

ఎంత కాలమైనా - Enta Kalamaina

ఎంత గాల మైనా నిట్టె యీ జీవులకు నెల్లా
పొంతనుండి కావవయ్యా పుట్టించిన దేవుఁడా

పండును సస్యము లెల్లా పరగ నేఁటేఁటన
పండదు మనసు వొకపరియైనాను
నిండును తటాకములు నెలకొన్న వానలను
నిండ దొకరి నడిగే నిరతపు నోరు

వికసించు విరు లెల్లా వెసఁ దతి వచ్చితేను
వికసించ దెంతైనా విజ్ఞానము
వొకచోట నిలుచును వొద్దికతోఁ గొండ లెల్లా
వొకచోటా నుండవు వొంటి విశ్వాములు

వస మౌను మదించిన వనగజ మైనాను
వసము గా దెంతైనా వయోమదము
యెసగ శ్రీవేంకటేశ యేలికవు నీవు మాకు
యెసగదు నీ కృపచే నిఁకఁ బూర్వకర్మము

Watch for audio - https://youtu.be/Rz-udTNfHDM 

మీరు సాక్షి మీరుసాక్షి- Meeru Saakshi Meeru Saakshi

మీరు సాక్షి మీరు సాక్షి మే మేమీ ననలేము
చేరి చూడరమ్మ వీని చెల్లుబడి యమ్మా

పిన్నవాఁడు నిద్ర వోఁగ పెనచి కూఁకటతోడ
పన్ని లేఁగతోఁకఁగూడ బంధించి కట్టె
వున్నతిఁ దొలఁగ వాని వొళ్లెల్లా దోఁగిపోయ
కన్నెలార యీకృష్ణుఁ గంటిరటరమ్మా

లేఁగల నన్నిటి నేము లేవక తొల్లె విడిచె
మూఁగి ఆవులుఁబేయలు మొగిఁ గలయ
ఆగి పట్టఁబోతేను అప్పుడే తా గడె వెట్టి
రాఁగతనాన నున్నాఁడు రాచబలువమ్మా

వారము సేసేమనుచు వడి నింటివారమెల్లా
కూరలు పాశాలు దొంతిఁగూడఁబెట్టితే
ఆరగించ వేలుపుల అలికి పూసి కుడిపీ
కూరిమి శ్రీవేంకటాద్రి గోవిందుఁ డమ్మా

Watch for audio - https://youtu.be/lEGdpL64xTg 

పులుగు చెప్పెడినదె - Pulugu Cheppedinade

పులుగు చెప్పెడినదె పొంచి మాగురుఁడు నీకు
తలఁచుకో నేఁడు నీవు దాఁచినర్థము

యిలమీఁద తమసొమ్ము లెవ్వరివద్ద నుండినా
తలపిడి కొలుపిడి తగిలినట్టు
తొలుత పంచేంద్రియపు దొంగలవద్ద నున్నాఁడ
వెలయ నీసొమ్మనుచు విడిపించుకొనవే

చేరి తమవూరివారి చెఱవట్టుకొని పోతే
కోరి కుయివోయి తెచ్చుకొన్నట్టు
వూరక నీకుక్షిలోనవున్న నన్ను నీమాయ
వీరానఁ జెఱవట్టెను విడిపించుకొనవే

బడిదప్పి తిరిగేటిపడుచుల తమవారు
తడయక తెచ్చుక ఆదరించినట్టు
వెడబుద్ధిఁ దిరిగేను వెఱ్ఱిని శ్రీవేంకటేశ
విడువక అజ్ఞానినన్ను విడుపించుకొనవే 

Watch for audio - https://youtu.be/CjP8NrVIKfo 

రావే కోడల - Rave Kodala

రావే కోడల రట్టడి కోడల
పోవే పోవే అత్తయ్యా, పొందులునీతోఁజాలును

రంకెలు వేయుచు రాజులెదుట నీవు
కొంకు గొసరు లేని కోడల
పంకజముఖి నీవు పలుదొడ్డవారిండ్ల
అంకెలఁ దిరిగేవు అత్తయ్యా

ఈడాడ నలుగురు నేగురు మొగలతో
కూడి సిగ్గులేని కోడల
వాడకుఁ బదుగురి వలపించుకొని నీవు
ఆడాడఁ దిరిగేవు అత్తయ్యా

బొడ్డునఁ బుట్టిన పూఁపనికే నిన్ను
గొడ్డేరు తెస్తినే కోడల
గుడ్డముపయినున్న కోనేటిరాయని-
నడ్డగించుకొంటివత్తయ్యా

Watch for audio - https://youtu.be/8h5TK34MUI8 

తెగఁగోయుటకు హరి - Tegagoyutaku Hari

తెగఁగోయుటకు హరి దివ్య నామ కీర్తనము
వెగటు నాయుధ మిది విడువకుమీ మనసా

భవపాశములచేతఁ బట్టువడ్డదేహికి
యివలఁ గర్మపాశాలు యివియుఁ గొన్నే
తవిలె నాశాపాశతతులవి యొకకొన్ని
కవగూడఁ దవిలెను కామపాశములు

పమ్మి లోకపురుణానుబంధపు జీవికి
యిమ్ముల సంసారబంధా లివియుఁ గొన్నే
కమ్మరఁ బుణ్యపాపకలుషబంధాలు గొన్ని
సమ్మతించ భోగములే సకలబంధములు

శ్రీవేంకటేశ్వరుఁడు చిత్తములో నున్నవాఁడు
జీవుఁడు నాతనిలోనే చేకొని పాయఁడు వీఁడె
భావించి కొలిచిన పాయును మాయలన్ని
దేవుఁ డితనినమ్మిన తీరుఁబో దుఃఖములు

భావము :
అన్నమయ్య ఈ కీర్తనలో మనస్సును ఇలా హెచ్చరిస్తున్నారు. నీ భవబంధాలను, పాపపుణ్యఫలముచేత కలుషితమయ్యే బంధాలను వదిలించుకోవాలంటే దివ్యమైన హరినామ సంకీర్తన తప్పించి మరొక దారిలేదు. ఆ బంధాలను తెగగోయాలంటే ఘోరమైన ఆయుధము ఇదే. దీనిని విడువవద్దు. భవపాశము (జన్మబంధాలు) చేతకట్టబడ్డ దేహికి, కొన్ని కర్మపాశాలు కూడా జతపడతాయి. ఆశాపాశములయొక్క సమూహములు కొన్ని అదేవిధంగా జతపడతాయి. వీటి ఫలితమా అన్నట్లు కవగూడి (జతగూడి) కామపాశము తగులుకొంటుంది. ఇదొక్కటే చాలు దేహిని భ్రష్టుని చేయటానికి. జీవికి లోకంలో ఋణానుబంధం రకరకాలుగా వుంటుంది. సంసారబంధాలు అట్టివాటిలో కొన్ని. జీవికి పాపపుణ్యాలు చేయటం సహజమే. ఆ పాపపుణ్యములు, మరికొన్ని కలుషితమైన బంధాలను కలిగిస్తాయి. జీవి ఏనాడైతే భోగములకు సమ్మతిస్తాడో అన్ని బంధాలూ యేర్పడతాయి. శ్రీవేంకటేశ్వరుడు యెల్లప్పుడూ చిత్తములోనే వుంటాడు. జీవుడు ఆయనను ఆశ్రయించియే వుంటాడు. ఈ మాయ వలన జీవికి అరిషడ్వర్గములు పీడిస్తుంటాయి. ఈమాయ తిరుమలేశుని కొలిచిన వారిని పీడించదు. దేవుడైన ఆయనను నమ్మి కొలిచిన దుఃఖములన్నీ తీరును.
(సంకీర్తనమునకు భావవాణి… శ్రీ అమరవాది సుబ్రహ్మణ్య దీక్షితులు గారు)

Watch for audio - https://youtu.be/lGl2kA_MBQc 

రాముఁడు లోకాభిరాముఁడు - Ramudu LokabhiRamudu

రాముఁడు లోకాభిరాముఁడు త్రైలోక్య-
ధాముడు రణరంగభీముఁడు వాఁడె

వరుఁడు సీతకు ఫలాధరుఁడు మహోగ్రపు-
శరుఁడు రాక్షససంహరుడు వాఁడే
స్థిరుఁడు సర్వగుణాకరుఁడు కోదండదీక్షా-
గురుఁడు సేవకశుభకరుఁడు వాఁడే

ధీరుఁడు లోకైకవీరుఁడు సకలా-
ధారుఁడు భవబంధదూరుఁడు వాఁడే
శూరుఁడు ధర్మవిచారుఁడు రఘువంశ-
సారుఁడు బ్రహ్మసాకారుఁడు వాఁడే

బలుఁడు యిన్నిటా రవికులుఁడు భావించ ని-
ర్మలుఁడు నిశ్చలుఁ డవికలుఁడు వాఁడే
వెలసి శ్రీవేంకటాద్రి విజనగరములోన
తలకొనెఁ బుణ్యపాదతలుఁడు వాఁడే

Watch for audio - https://youtu.be/ky2JQF9ZRhI 

ఏమని చెప్పెద - Emani Cheppeda

ఏమని చెప్పెద నిటమీఁద హరీ
శ్రీమంతుఁడ నినుఁ జేరితి మిదివో

వినుచున్నారము వెనకటిపాట్లు
కనుచున్నారము కలఁగేటివారల
దినదినభావము తెలిసీఁ దెలియదు
మనసున భయ మిసుమంతయు లేదు

భువి నెరుఁగుదు మిదె పుట్టెడిదెసలను
తవిలి మరణములు దలఁచెద మట్లనె
వివరపుటాసలు విడిచీ విడువవు
నవమగువిరక్తి నాఁటదు వోయె

చదివెద మిదివో సకలశాస్త్రములు
వెదకెద మిదె శ్రీ వేంకటేశ నిను
మదిలోనుండగఁ మరచివుంటి మిదె
యెదుటఁగంటి మిఁక యేలాపనులు 

భావము:
నిలువెత్తు శ్రీవేంకటేశ్వరుని సందర్శించిన మైమరపులో ఆ అర్చావతారాన్ని చూస్తూ పులకరించిన అన్నమయ్య నోటినుండి వెలువడిన కీర్తన ఇది. ఓ శ్రీహరీ! ఇంకా ఇటుపైన ఏమని చెప్పెదనయ్యా? నీవు శ్రీమంతుడవు. మేము నీ భృత్యులము. ఇదివో నీ ఆశ్రయంలో చేరితిమి. మాకు సర్వస్వమూ నీవే. అన్యమేదీలేదు. మేము మాచుట్టూ జన్మంతరమున చేసిన మరు జన్మలలో యేవిధముగా ఆ కర్మఫలము అనుభవించవలసివుంటుందో వినుచున్నారము. అట్లు ఆ పాపఫలము కలిగినవారలను కొందరిని కనుచున్నారము కూడా. అయితే జీవభ్రాంతివలన, దినదిన భావము తెలిసియూ తెలియనివారివలె ప్రవర్తించుచున్నాము. మనస్సున కొంచెమైనను జంకు గొంకు నెరుగకున్నాము. ఉన్నతమైన జన్మపొందినవారు హేయమైన మరణము బొందుట గమనించితిమి. దూషించదగిన ఆశలతో వారు చేసిన దుష్కార్యములను గురించి విని అట్టివి మేము వెంటనే విడిచిపెట్టాలని అనుకొంటాము. కాని అదేమి చిత్రమో ఆ ఆశలు మమ్ములను విడువవు. మాకు కొత్తజీవితం ప్రసాదించగల “విరక్తి" నాటుకొనదు. ఓ శ్రీవేంకటేశ్వరా! నీవిచ్చిన శ్రేష్ఠమైన జన్మవలన సకల శాస్త్రములను చదివితిమి. అందువలన నిన్ను వెదకి కనుగొన ప్రయత్నించుచున్నాము. కాని నీవు మా మదిలోనే అంతర్యామివని మఱచితిమి. ఇదిగో నేడు మా ఎదుటనే నిన్ను కనుగొంటిమి. ఇక మాకు ప్రాపంచిక విషయములేల?
(సంకీర్తనమునకు భావవాణి… శ్రీ అమరవాది సుబ్రహ్మణ్య దీక్షితులు గారు)

Watch for audio - https://youtu.be/GiJi9U9mXAo 

ఎపుడు వత్తువోయనుచు - Epudu Vathuvoyanuchu

ఎపుడు వత్తువోయనుచు యెదురు చూచీఁ జెలియ
వుపమించి చెప్పితిమి వువిదఁ జెందవయ్యా

నలఁతకనుగనువలకు వీమోముఁ జందురుని –
నలరంగఁ జూపగదవయ్య నేఁడు
కలికి చక్కఁదనంబు కడఁగి ప్రతిబింబించ
తళుకు నీచెక్కుటద్దములు చూపవయ్యా

నిరతి మెఇఁదీగెకును నీటాహుశాఖ లివి
అరడుగాఁ జూపఁగదవయ్య నేఁడు
సరిఁ జన్నుజక్కవలు జంటవాయకయుండ
తొరల తనుసూర్యకాంతులు చూపవయ్యా

గళనాద పికములకు కడునీజవ్వనమదము
అలమి చోటుగఁ జూపవయ్య నేఁడు
వలచి శ్రీవేంకటేశ్వర యీకెఁ గూడితివి
కలకాలమును నిటులఁ గరుణ చూపవయ్యా

Watch for audio - https://youtu.be/PZxTRyqsryM