విష్ణుఁడే యింతానని - Vishnude Inthanani

విష్ణుఁడే యింతానని భావించుటే బుద్ధి
వైష్ణవుఁడై యాచార్యసేవ సేయుటే బుద్ధి

కొండవంటి తనలోని కోపము రేఁగవచ్చితే
దండనే యెచ్చరి వూరకుండుటే బుద్ధి
మెండుగా బరకాంతలమీఁదతమి వుట్టితేను
అండుకాచందుకు భ్రమయకుండుటే బుద్ధి

అట్టె యెవ్వరయినా గృహారామాదులపై నాస
పుట్టించితేఁ వానివెంటఁ బోనిదే బుద్ధి
చుట్టపు సమ్మంధాన సోఁకితే పరబాధలు
చుట్టుకోక లోనుగాక జునుఁగుటే బుద్ధి

తప్పదింతా దైవికమే తనవద్దనున్నవారిఁ
దప్పులు పట్టనిదే తగిన బుద్ధి
యెప్పుడూ శ్రీవేంకటేశుఁ డెదలోన నున్నవాఁడు
చొప్పెత్తి యాతనిమూర్తి చూచుటే బుద్ధి 

భావవివరముః
అన్నమయ్య చెప్పిన ఈ కీర్తనలో బుద్ధి అంటే సద్బుద్ధి అని అర్థం చేసుకోవాలి. సద్బుద్ధి అని దేనినంటారో వివరిస్తున్నారు. అంతా విష్ణుమాయయేనని భావించుటే బుద్ధి. వైష్ణవమును స్వీకరించి నీ ఆచార్యుని సేవచేయుటయే బుద్ధి, అని అంటున్నారు. తనలో కొండంత కోపమున్నా దానినణచివైచి హెచ్చరికతో మౌనంగా వూరకుండుటే బుద్ధి అనబడును. పరకాంతలమీద వ్యామోహ పడకుండా వారిపై కలిగిన భ్రమలకు లోనుగాక నిగూఢముగా వుండుటే బుద్ధి. ఎవ్వరైనా గృహములు ఆరామములు ఇస్తామని ఆశపుట్టిస్తే వారివెంట పడిపోకుండుటే బుద్ధి అనబడును. చుట్టరికములు సంబంధములు కలిసినప్పుడు పరుల వలన అనేక బాధలు కలుగుతాయి. మనము వాటికి లోనుయై పోతుంటాము. వాటిని తప్పించుకొని సుఖముగా వుండుటయే బుద్ధి అనబడును. మనకు చెడుజరిగినా అది దైవికము తప్పించుకొనుట అసాధ్యమని నమ్మి తనవద్దనున్న వారిని దోషులని తప్పు పట్టకవుంటేనే బుద్ధి. శ్రీవేంకటేశ్వరుడు తిరుమల శిఖరాలమీద మాత్రమే కాదు, మన హృదయంలోనే వుంటాడని గ్రహించి ఆయన దారిని పట్టుకొని ఆయన మూర్తిని దర్శించుటే బుద్ధి అనబడుతుంది.
* * జునుగుట - తప్పించుకొనుట 
** చొప్పెత్తి - దారిని పట్టుకొని 
(సంకీర్తనమునకు భావవాణి… శ్రీ అమరవాది సుబ్రహ్మణ్య దీక్షితులు గారు)

Watch for audio - https://youtu.be/vbWPhBuJ-Qs